PASHA_BANK_FAALIYET RAPORU 2023

MUHASEBE POLİTİKALARI (Devamı) Söz konusu beklenen kayıp hesaplamaları itfa edilmiş maliyet ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar için kullanılmaktadır. Ayrıca Banka’nın bir kredi riskine maruz kalacağı bilanço dışı hesaplarda izlenen finansal garanti, kefalet ve yükümlülükler için de beklenen zarar karşılığı hesaplaması yapılmaktadır. Banka değer düşüklüğü hesaplaması esnasında faiz tutarını dikkate alırken, Aşama 1 ve Aşama 2 finansal varlıklar için faizi brüt olarak dikkate almakta, Aşama 3 için faiz etkeni net değer üzerinden oluşturulmaktadır. Banka, kredi derecelendirme metodolojisi çerçevesinde dışsal/içsel derecelendirme notlarına tekabül eden TO’ları ile Basel ve BDDK uygulamaları çerçevesinde kullanılan katsayısal yaklaşım metodu ile hesaplanacak THK oranlarını kullanmaktadır. Beklenen zarar karşılığı hesaplamasında, bankalar ve merkezi hükümetlerden olan alacaklar için karşı tarafın uluslararası kabul gören bağımsız derecelendirme kuruluşları tarafından verilmiş derecelendirme notları esas alınmaktadır. Kurumsal krediler ve bankalar haricindeki finansal müşteriler için ise Banka’nın içsel derecelendirme modeli ile yapılan değerlendirme notları kullanılmaktadır. İçsel derecelendirme notlarının belirlenmesinde, bağımsız kredi derecelendirme kuruluşları tarafından yayımlanan not skalası esas alınmakta, özellikle düşük not bantlarındaki müşterileri daha iyi ayırabilmek için alt-not kırılımlarından faydalanılmaktadır. TO değerlerinin belirlenmesinde, bağımsız bir kredi derecelendirme kuruluşu tarafından uzun yıllar temerrüt ortalamalarının temel alındığı ve Banka’ca makroekonomik beklentilerin dikkate alınarak ileriye dönük bakış açısı ile kalibre edildiği bir yöntem uygulanmıştır. Türkiye’nin derecelendirme notunun üzerinde bir not alan müşteriler için ülke notu üst sınır olarak uygulanmakta ve böylece Türkiye’de yerleşik müşterilerin ülke notundan daha iyi bir not alamadığı muhafazakâr bir yöntem izlenmektedir. Banka portföyü sayıca az fakat tutar olarak yüksek hacimli kredi talebi olan büyük şirketler ve finansal kurumlardan oluşmaktadır. Banka içsel temerrüt vakasını içeren gözlem sayısının az olması nedeniyle, içsel verilere dayalı bir model yerine halka açık olarak yayınlanan global metodoloji belgelerine dayanarak geliştirilen derecelendirme metodolojisi ve kredi değerlendirme araçlarını benimseyen bir model kullanılmaktadır. Metodoloji, hem müşterinin bilançolarından alınan bilgilere dayalı finansal değerlendirmeye hem de yönetim stratejisi ve yapısı gibi soruları içeren nitel değerlendirmeye dayanmaktadır. Bu değerlendirme, Banka’nın derecelendirme modelleri metodolojisinin temeli olan baz modüldür. Daha sonra ana firma desteği, devlet desteği, erken uyarı sinyalleri ve ülke tavanı gibi müteakip ayarlama faktörleri modüler bir yapıda baz modül üzerine not artış/azalışları şeklinde uygulanmaktadır. Modelin ayırt edicilik gücü ve güvenilirliğine ait validasyon çalışmaları periyodik olarak yapılmaktadır. TFRS 9 hesaplamalarında kullanılan risk parametrelerine ileriye yönelik makroekonomik bilgiler dahil edilmektedir. Makroekonomik bilgiler dahil edilirken model risk parametreleri ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkileri yansıtan modeller ve tahminlemeler dikkate alınmaktadır. Bu tahmin modellerini oluşturan başlıca makroekonomik göstergeler gayri safi yurtiçi hasıla ve bankacılık sektörü takipteki krediler rasyosudur. Makroekonomik tahmin modelleri birden fazla senaryo içermekte olup, beklenen kredi zararı hesaplamalarında ilgili senaryolar dikkate alınmaktadır. THK oranları, finansal varlık için alınan teminatların geri dönüşüm oranları genel bankacılık uygulamaları ile Basel ve BDDK tarafından yayımlanmış bilgiler dikkate alınarak belirli katsayılar çerçevesinde dikkate alınmaktadır. Teminat niteliğinde alınan şahsi/şirket kefaletleri THK oranı hesaplamasında dikkate alınmamaktadır. Bilanço dışında takip edilen risklerde, hesaplanacak TT için Banka bir kredi dönüşüm oranı (KDO) uygulaması çerçevesinde ilgili riskleri hesaplamaya dahil etmektedir. Uygulan KDO’lar nakit temini amacıyla verilmiş gayrinakdi riskler için %100, diğerleri için %50 olarak dikkate alınmıştır. Nakdi krediler için ise hesaplanan temerrüt tutarı, beklenen ana para ve faiz geri ödemeleri ve gelir tahakkuklarının etkin faiz yöntemiyle indirgenmesiyle hesaplanmıştır. Tüm bu unsurlar dahilinde nihai olarak bir finansal varlık için hesaplanacak beklenen kredi zararı her bir vade için etkin faiz oranıyla indirgenen TT üzerinden (BKZ) şu şekilde hesaplanmaktadır: BKZ = TO * THK * TT * (varsa KDO) 144 PASHA Bank 2023 Faaliyet Raporu 31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan Konsolide Olmayan Finansal Tablolara İlişkin Açıklama ve Dipnotlar PASHA Yatırım Bankası A.Ş. (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)